Geheugen van Nederland – collectie Moluks Historisch Museum
Nijmegen, 23 mei 2014
1964-2014 – Moluks erfgoed in Nijmegen
Nijmegen is van oudsher verbonden met het voormalig Nederlands Indïe (nu Indonesië). In de 19e eeuw werd Nijmegen uitgebreid met een chique woonwijk voor rijke Nederlanders die een goede loopbaan hadden gehad in de Oost. Daarna stond Nijmegen tot in de jaren ’60 bekend als Bandoeng aan de Waal. Het Korps Koloniale Reserve (een voorloper van het KNIL) werd hier opgeleid. Dit Korps groeide als kool.
Deze groei kwam vooral door de toename van de inheemse militairen in het Korps. Dat had te maken met een toenemende waardering voor de gevechtskwaliteiten van de inheemse, met name de Molukse, militairen.
In de tweede helft van de jaren 40 werd Indonesië onafhankelijk van Nederland. De nieuwe Indonesische staat wilde af van de restanten van het Koninklijk Nederlandsch Indisch Leger (KNIL). In 1950 kwamen de Molukkers noodgedwongen “tijdelijk” naar Nederland. In de loop van 1951 werden ruim 12.500 Molukkers verspreid over het land, waar ze in veelal geïsoleerd liggende ‘woonoorden voor Ambonezen’ kwamen te wonen. Vanaf het begin van de jaren zestig begon de bouw van ‘open woonwijken’ voor Molukkers.
In 1963 ging de gemeente Nijmegen akkoord met de bouw van 42 woningen aan de Angerensteinstraat en de Geeresteinstraat ten behoeve van Molukse gezinnen. Het was inmiddels duidelijk dat het tijdelijke verblijf van de Molukse gezinnen in Nederland een permanent karakter had en de Nederlandse overheid ging over tot de integratie van de Molukkers in de Nederlandse samenleving. De huisvesting van de Molukse gezinnen in de wijk Hatert begon in mei 1964 en werd in september 1964 voltooid.
Vanaf die tijd tot heden integreerde de Molukse gemeenschap zich op haar manier in met name de wijk Hatert. Over de jaren heen heeft met name de 2e generatie Molukkers zich gevestigd in andere wijken van Nijmegen en ook daarbuiten (Lent, Beuningen, Wijchen en verder). Belangrijk blijft de verbondenheid met het recente verleden, de Molukse wijk in Hatert, daar staat het ouderlijk huis en daar staat ook de Molukse kerk.
De komst van de Molukkers naar Nederland en hun verblijf is een fascinerend onderdeel van de Vaderlandse en Nijmeegse geschiedenis. De Molukse gemeenschap afkomstig uit de Molukse Wijk Hatert komt bijeen op zondag 25 mei a.s. om stil te staan bij 50 jaar Molukse gemeenschap in Nijmegen.