Vriendjes starten actie om gevluchte Jacob (13) in Nederland te houden

Jacob en zijn moeder Tina (niet haar echte naam, red.) vluchtten in 2015 uit Syrië, waar het oorlog was. In de rug van Jacob zit een scherf van een bom die op zijn school ontplofte. Een vriendje van hem overleed daarbij. Nu lijkt het erop dat Jacob en zijn moeder Nederland binnenkort moeten verlaten. En dat zorgt voor veel emoties bij hun omgeving.

Hulp van vrienden en Voedselbank

In Nederland kwamen Tina en Jacob terecht in Kamp Heumensoord in Nederland. Daar leerden zij de Nijmeegse journalist Kees van den Bosch kennen, die hen met wat andere vrienden hielp. Van den Bosch nam hen drie maanden in huis, waarna ze een flat vonden. Met steun van het netwerk van de journalist van de Groene Amsterdammer en de Voedselbank kunnen zij zich redden. Jacob doet het inmiddels goed op school en zit in de eersteklas van een havo in Nijmegen.

Van den Bosch: “Het beleid van de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst, red.) is heel streng. Als er een juridische mogelijkheid is om vluchtelingen te weigeren, dan doen ze dat. Haar moeder, grootmoeder en twee ooms zijn inmiddels Nederlander, maar daar kijkt de IND niet naar.”

Gammel bootje

Ze vluchtten dus uit Syrië, maar moeten nu ‘terug’ naar Armenië. Tina is in haar hele leven maar vier dagen in Armenië geweest en Jacob zelfs nooit, maar ze zijn van oorsprong Armeense christenen. Tina maakte de ‘fout’ om daar een Armeens paspoort aan te vragen, omdat het verhaal ging dat je zo gemakkelijk zou worden toegelaten als vreemdeling. Dat bleek niet te kloppen. En wat ze niet wilde, gebeurde toch: met een gammel bootje gingen zij en haar zoon naar Griekenland. Via Samos ging het per bus en trein en soms uren te voet naar Nederland, waar ze in het vluchtelingenkamp Heumensoord aankwamen.

Maar omdat Tina een Armeens paspoort heeft gehad, daar heeft ze allang afstand van gedaan, vindt de IND dat moeder en zoon naar Armenië moeten. Juridisch gezien is er nog een sprankje hoop, vertelt Van den Bosch: “Ze wachten op het definitieve besluit van de IND over een dag of tien. Hun advocaat voert aan dat ze onderdeel uitmaakten van een groep van ongeveer honderd Armeense Syriërs die naar Nederland gevlucht zijn. En de meesten van hen kregen een verblijfsvergunning, omdat ze gevlucht waren voor de oorlog in hun land.”

De advocaat heeft dertig rechtszaken gevoerd voor mensen uit die groep. In de helft van de gevallen leverde dat een definitieve intrekking van de verblijfsvergunning op. Maar bij vijftien anderen niet. De advocaat kan daar geen logica in ontdekken, aldus Van den Bosch.

Absurde situatie

Tina en Jacob zitten nu in een absurde situatie, benadrukt de journalist. Ze kunnen terug naar Syrië, waar het nog steeds oorlog is en de situatie steeds moeilijker wordt. Of ze kunnen naar Armenië, een land dat ze niet kennen en waar het onlangs nog oorlog was met Azerbeidzjan.

Of ze kunnen illegaal in Nederland blijven. Moeder en zoon kunnen niet uitgezet worden, want ze hebben geen verblijfsvergunning voor Armenië. En dat land neemt geen Syriërs op. In Nederland leiden Tina en Jacob een vrij uitzichtloos bestaan, een land waar ze niet mogen zijn en geen rechten hebben.